Tin tức

Cách bảo quản sữa mẹ sau khi hút như thế nào là đúng? Sữa mẹ để ngoài nhiệt độ phòng được bao lâu? Có thể bảo quản trong ngăn mát, ngăn đá trong bao lâu và cần lưu ý gì khi rã đông? Trong bài viết này, Emoon sẽ hướng dẫn mẹ chi tiết cách bảo quản theo nhiệt độ, thời gian và những nguyên tắc quan trọng để đảm bảo an toàn cho bé.

Vì sao cần bảo quản sữa mẹ đúng cách sau khi hút?

Sau khi được hút ra khỏi bầu ngực, sữa mẹ cần được chứa đựng và bảo quản trong điều kiện phù hợp để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, đồng thời duy trì chất lượng trong thời gian dự trữ.

Việc bảo quản sữa mẹ đúng cách mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Chủ động nguồn sữa cho bé: Mẹ có thể chuẩn bị sẵn sữa cho những cữ bú tiếp theo, ngay cả khi không thể ở bên bé.
• Duy trì việc nuôi con bằng sữa mẹ: Khi mẹ đi làm hoặc có việc cần ra ngoài, người thân vẫn có thể sử dụng nguồn sữa mẹ đã được dự trữ.
• Hạn chế lãng phí sữa: Chia sữa thành từng lượng nhỏ và ghi rõ thời gian hút giúp mẹ dễ dàng kiểm soát lượng sữa cần sử dụng.
• Đảm bảo an toàn cho bé: Bảo quản đúng nhiệt độ, thời gian và vệ sinh dụng cụ giúp hạn chế nguy cơ vi khuẩn phát triển trong sữa.

Đặc biệt, sữa mẹ sau khi hút không nên được để ở môi trường bất kỳ trong thời gian dài. Mẹ cần lựa chọn phương pháp bảo quản phù hợp với thời điểm dự kiến cho bé sử dụng.

Cách bảo quản sữa mẹ sau khi hút theo từng điều kiện nhiệt độ

Nhiệt độ là yếu tố quan trọng quyết định thời gian có thể bảo quản sữa mẹ. Tùy vào điều kiện sinh hoạt và thời điểm dự kiến sử dụng, mẹ có thể lựa chọn bảo quản ở nhiệt độ phòng, ngăn mát hoặc ngăn đông tủ lạnh.

Bảo quản sữa mẹ ở nhiệt độ phòng

Nếu mẹ dự định cho bé sử dụng sữa trong vài giờ tiếp theo, có thể bảo quản sữa ở nhiệt độ phòng trong giới hạn khuyến nghị. Theo CDC (Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh), sữa mẹ mới hút có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng không quá 25°C trong tối đa 4 giờ.

Một số lưu ý khi bảo quản sữa mẹ ở nhiệt độ phòng:

• Đựng sữa trong bình hoặc túi chuyên dụng sạch, có nắp hoặc khóa kín.
• Đặt sữa ở nơi sạch sẽ, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
• Không để sữa gần bếp, thiết bị tỏa nhiệt hoặc nơi có nhiệt độ cao.
• Nếu chưa có nhu cầu sử dụng trong vài giờ, nên chuyển sữa vào ngăn mát tủ lạnh càng sớm càng tốt.

Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết nóng hoặc nhiệt độ phòng vượt quá 25°C, cách bảo quản sữa mẹ an toàn là mẹ không nên áp dụng máy móc mốc 4 giờ. Hãy ưu tiên làm lạnh sữa sớm để đảm bảo an toàn.

Bảo quản sữa mẹ trong ngăn mát tủ lạnh

Ngăn mát là lựa chọn phù hợp nếu mẹ muốn dự trữ sữa để bé sử dụng trong vài ngày tiếp theo. Theo khuyến nghị của CDC, sữa mẹ mới hút có thể bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ 4°C hoặc thấp hơn trong tối đa 4 ngày.

Để bảo quản sữa mẹ trong ngăn mát đúng cách, mẹ nên:

• Sử dụng bình hoặc túi trữ sữa chuyên dụng, có nắp hoặc khóa kín.
• Ghi rõ ngày và thời gian hút sữa trên từng túi hoặc bình.
• Đặt sữa ở phía trong ngăn mát, nơi có nhiệt độ ổn định.
• Không đặt sữa ở cánh cửa tủ lạnh vì nhiệt độ thường xuyên thay đổi khi đóng mở.
• Ưu tiên sử dụng những túi sữa được hút và bảo quản trước.

Nếu không có kế hoạch sử dụng sữa trong vòng 4 ngày, mẹ nên chuyển sữa sang ngăn đông sớm hơn thay vì để quá thời gian khuyến nghị.

Cách bảo quản sữa mẹ sau khi hút trong ngăn đông tủ lạnh

Đối với những mẹ muốn dự trữ sữa trong thời gian dài, ngăn đông là giải pháp phù hợp.

Theo CDC, sữa mẹ mới hút được bảo quản ở nhiệt độ -18°C hoặc thấp hơn có thời gian sử dụng:

• Trong vòng 6 tháng: Là khoảng thời gian được khuyến nghị tốt nhất để duy trì chất lượng sữa.
• Tối đa 12 tháng: Có thể chấp nhận được trong điều kiện bảo quản đông lạnh ổn định.

Khi trữ đông sữa mẹ, mẹ cần lưu ý:

• Sử dụng túi trữ sữa hoặc bình chứa chuyên dụng có khả năng chịu đông lạnh.
• Cách bảo quản sữa mẹ bằng chia sữa thành từng phần nhỏ, phù hợp với lượng bé thường uống trong một cữ là cách tiện lợi và đảm bảo giữ được chất dinh dưỡng của sữa.
• Không đổ sữa quá đầy bình hoặc túi vì sữa sẽ giãn nở khi đông lạnh.
• Ghi rõ ngày hút sữa trước khi cho vào ngăn đông.
• Sắp xếp sữa theo thứ tự thời gian để sử dụng những túi cũ trước.
• Hạn chế mở cửa tủ đông nhiều lần và tránh đặt sữa ở vị trí nhiệt độ không ổn định.

Một lưu ý quan trọng: Không nên đổ thêm sữa mới hút còn ấm trực tiếp vào phần sữa đã được làm lạnh hoặc đông đá. Nếu muốn gộp sữa từ nhiều lần hút, mẹ nên làm lạnh phần sữa mới trước, sau đó mới kết hợp với sữa đã được làm lạnh. Thời gian sử dụng cần tính theo phần sữa có ngày hút cũ nhất.

Bảng thời gian bảo quản sữa mẹ theo nhiệt độ

Để dễ ghi nhớ và áp dụng trong sinh hoạt hằng ngày, mẹ có thể tham khảo bảng thời gian bảo quản sữa mẹ mới hút dưới đây.

Lưu ý: Các mốc thời gian trên áp dụng cho sữa mẹ mới hút của trẻ khỏe mạnh, sinh đủ tháng, theo hướng dẫn CDC. Với trẻ sinh non, trẻ có vấn đề sức khỏe hoặc cần chăm sóc đặc biệt, mẹ nên hỏi ý kiến nhân viên y tế để được hướng dẫn riêng.

Ngoài ra, thời gian bảo quản của sữa đã rã đông và sữa bé bú còn dư sẽ khác với sữa mới hút. Mẹ cần phân biệt rõ để tránh sử dụng nhầm.

Hướng dẫn bảo quản sữa sau khi hút đúng cách

Bên cạnh nhiệt độ, cách chuẩn bị dụng cụ và thao tác bảo quản cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sữa mẹ.

Vệ sinh tay và dụng cụ trước khi hút sữa

Trước khi hút sữa, mẹ cần rửa tay sạch bằng xà phòng và nước. Nếu sử dụng máy hút sữa, các bộ phận tiếp xúc với sữa cần được vệ sinh đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Sau mỗi lần sử dụng, mẹ nên:

• Tháo rời các bộ phận tiếp xúc với sữa.
• Rửa sạch bằng nước và dung dịch vệ sinh phù hợp.
• Tráng kỹ để loại bỏ cặn sữa và dung dịch vệ sinh.
• Để khô hoàn toàn trong khu vực sạch sẽ.
• Bảo quản các bộ phận đã vệ sinh ở nơi khô ráo, tránh bụi bẩn.

Việc vệ sinh và làm khô dụng cụ đúng cách giúp hạn chế nguy cơ vi khuẩn phát triển và xâm nhập vào sữa mẹ.

Cách bảo quản sữa mẹ bằng sử dụng túi hoặc bình trữ sữa chuyên dụng

Không phải loại túi hay bình chứa nào cũng phù hợp để bảo quản sữa mẹ. Mẹ nên ưu tiên:

• Túi trữ sữa chuyên dụng, có khóa kín và chất liệu phù hợp để trữ đông.
• Bình thủy tinh hoặc bình nhựa chuyên dụng dùng để chứa thực phẩm, có nắp đậy kín.
• Dụng cụ không bị nứt, vỡ, biến dạng hoặc có dấu hiệu hư hỏng.

Không nên sử dụng túi nilon thông thường, túi đựng thực phẩm dùng một lần hoặc túi lót bình sữa không được thiết kế để bảo quản sữa mẹ.

Chia sữa thành từng lượng nhỏ

Thay vì bảo quản toàn bộ lượng sữa trong một bình lớn, cách bảo quản sữa mẹ tiện lợi nhất là mẹ nên chia thành những phần nhỏ phù hợp với nhu cầu bú của bé. Theo CDC, có thể chia sữa thành các phần khoảng 60-120 ml hoặc lượng sữa bé thường sử dụng trong một cữ. Cách làm này giúp:

• Dễ dàng lấy đúng lượng sữa cần dùng.
• Hạn chế tình trạng rã đông quá nhiều sữa nhưng bé không uống hết.
• Giảm lãng phí sữa mẹ.
• Thuận tiện khi sắp xếp và kiểm soát lượng sữa dự trữ.

Khi trữ đông, mẹ cũng cần chừa khoảng trống ở phần đầu bình hoặc túi vì sữa sẽ giãn nở khi đông đá.

Ghi nhãn ngày và thời gian hút sữa

Đây là bước nhỏ nhưng rất quan trọng khi mẹ có nhiều túi sữa được hút ở những thời điểm khác nhau. Trên mỗi túi hoặc bình trữ sữa, mẹ nên ghi:

• Ngày hút sữa.
• Thời gian hút sữa.
• Lượng sữa được bảo quản.
• Tên bé nếu gửi sữa đến trường hoặc người chăm sóc.

Việc ghi nhãn giúp mẹ dễ dàng theo dõi thời gian bảo quản, tránh nhầm lẫn giữa sữa mới và sữa đã dự trữ lâu ngày. Mẹ nên áp dụng nguyên tắc FIFO (First In, First Out), nghĩa là sữa được hút và bảo quản trước sẽ được ưu tiên sử dụng trước.

Cách rã đông và làm ấm sữa mẹ an toàn cho bé

Sữa mẹ sau khi được trữ đông cần được rã đông đúng cách trước khi cho bé sử dụng. Nếu thao tác không phù hợp, mẹ có thể làm ảnh hưởng đến chất lượng sữa hoặc tạo ra những điểm nóng gây bỏng miệng bé.

Hướng dẫn rã đông sữa mẹ đúng cách

Có hai phương pháp phổ biến giúp mẹ rã đông sữa an toàn:

Cách 1: Rã đông trong ngăn mát tủ lạnh

• Lấy túi sữa đông đá cần sử dụng ra khỏi ngăn đông.
• Đặt vào ngăn mát tủ lạnh để sữa rã đông từ từ.
• Khi sữa đã tan hoàn toàn, sử dụng trong vòng 24 giờ.
• Tính thời gian 24 giờ từ thời điểm sữa tan hoàn toàn, không phải từ lúc lấy ra khỏi ngăn đông.

Cách 2: Rã đông bằng nước ấm

• Đặt túi hoặc bình sữa kín vào một bát nước ấm.
• Có thể thay nước nếu nước nguội trong quá trình rã đông.
• Khi sữa tan, kiểm tra nhiệt độ trước khi cho bé sử dụng.

Không nên dùng nước quá nóng để rã đông sữa vì có thể làm ảnh hưởng đến chất lượng sữa.

Cách làm ấm sữa mẹ trước khi cho bé bú

Sữa mẹ không nhất thiết phải được làm ấm trước khi cho bé uống. Nếu bé chấp nhận, mẹ có thể cho bé sử dụng sữa ở nhiệt độ phòng hoặc sữa mát từ ngăn lạnh.

Nếu muốn làm ấm, mẹ có thể thực hiện như sau:

1. Đặt bình sữa kín vào bát nước ấm.
2. Chờ sữa đạt nhiệt độ phù hợp.
3. Nhẹ nhàng xoay bình để phần chất béo đã tách lớp hòa đều trở lại.
4. Nhỏ một vài giọt sữa lên mặt trong cổ tay để kiểm tra nhiệt độ trước khi cho bé bú.

Mẹ tuyệt đối không sử dụng lò vi sóng hoặc đun sữa trực tiếp trên bếp. Những phương pháp này có thể tạo ra các điểm nóng không đồng đều, gây bỏng miệng bé và làm ảnh hưởng đến một số thành phần trong sữa.

Thời gian sử dụng sữa mẹ sau khi rã đông

Đây là thông tin mẹ cần đặc biệt ghi nhớ để tránh sử dụng sữa quá thời gian an toàn. Mẹ nên ưu tiên rã đông lượng sữa vừa đủ cho mỗi cữ bú để hạn chế tình trạng sữa dư thừa phải bỏ đi.

Những sai lầm thường gặp khi bảo quản sữa mẹ

Dù đã biết các mốc thời gian bảo quản, nhiều mẹ vẫn có thể mắc phải những sai lầm trong cách bảo quản sữa mẹ và sử dụng sữa.

Để sữa quá lâu ở nhiệt độ phòng

Trong điều kiện thời tiết nóng, nhiệt độ môi trường có thể cao hơn mức khuyến nghị. Việc để sữa bên ngoài quá lâu có thể làm tăng nguy cơ vi khuẩn phát triển. Mẹ nên đưa sữa vào ngăn mát ngay khi có thể nếu chưa có kế hoạch sử dụng trong vài giờ tiếp theo.

Đặt sữa ở cánh cửa tủ lạnh

Cánh cửa tủ lạnh thường xuyên thay đổi nhiệt độ do hoạt động đóng mở. Đây không phải vị trí lý tưởng để bảo quản sữa mẹ. Thay vào đó, mẹ nên đặt sữa ở phía trong ngăn mát hoặc ngăn đông, nơi nhiệt độ ổn định hơn.

Rã đông bằng nước quá nóng hoặc lò vi sóng

Nhiều mẹ muốn tiết kiệm thời gian nên lựa chọn cách làm nóng nhanh. Tuy nhiên, việc sử dụng nước quá nóng hoặc lò vi sóng có thể khiến sữa nóng không đều và tạo nguy cơ bỏng cho bé. Hãy ưu tiên rã đông từ từ trong ngăn mát hoặc sử dụng nước ấm.

Cấp đông lại sữa đã rã đông hoàn toàn

Một khi sữa mẹ đã rã đông hoàn toàn, mẹ không nên cho lại vào ngăn đông để sử dụng trong những lần tiếp theo. Hãy chia sữa thành từng phần nhỏ ngay từ đầu để hạn chế lãng phí.

Không ghi ngày hút sữa

Nếu không ghi nhãn, mẹ rất dễ nhầm lẫn giữa các túi sữa được hút ở những thời điểm khác nhau. Điều này khiến việc kiểm soát thời gian bảo quản trở nên khó khăn. Vì vậy, hãy duy trì thói quen ghi ngày và thời gian hút ngay sau khi hoàn thành mỗi lần hút sữa.

7. Những câu hỏi thường gặp về cách bảo quản sữa mẹ

Sữa mẹ mới hút có thể để ngoài bao lâu?

Theo CDC, sữa mẹ mới hút có thể để ở nhiệt độ phòng không quá 25°C trong tối đa 4 giờ. Nếu nhiệt độ môi trường cao hơn, mẹ nên làm lạnh sữa sớm hơn.

Sữa mẹ để ngăn mát được mấy ngày?

Sữa mẹ mới hút có thể bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh ở nhiệt độ 4°C hoặc thấp hơn trong tối đa 4 ngày. Mẹ nên đặt sữa ở phía trong tủ lạnh thay vì cánh cửa.

Sữa mẹ trữ đông được bao lâu?

Ở nhiệt độ -18°C hoặc thấp hơn, sữa mẹ có thể bảo quản tốt nhất trong vòng 6 tháng và tối đa 12 tháng theo khuyến nghị CDC. Tuy nhiên, dù có cách bảo quản sữa mẹ đúng cách thì vẫn nên sử dụng sữa trong khoảng thời gian ngắn hơn sẽ giúp duy trì chất lượng tốt hơn.

Có thể trộn sữa mới hút với sữa đã bảo quản trong ngăn mát không?

Mẹ không nên đổ sữa mới hút còn ấm trực tiếp vào sữa đã được làm lạnh. Nếu muốn gộp sữa, hãy làm lạnh phần sữa mới trước rồi mới trộn với phần sữa đã được làm lạnh. Thời gian bảo quản cần tính theo phần sữa cũ nhất.

Sữa mẹ sau khi rã đông có thể cấp đông lại không?

Không. Sữa mẹ đã rã đông hoàn toàn không nên được cấp đông lại. Nếu sữa vẫn còn tinh thể đá do quá trình rã đông chưa hoàn tất, mẹ cần tiếp tục bảo quản lạnh và xử lý theo hướng dẫn chuyên môn phù hợp.

Sữa mẹ bé bú còn dư có thể sử dụng lại không?

Có thể sử dụng phần sữa còn dư trong vòng 2 giờ sau khi bé kết thúc cữ bú. Sau thời gian này, mẹ nên bỏ phần sữa còn lại để hạn chế nguy cơ vi khuẩn phát triển do sữa đã tiếp xúc với nước bọt của bé.

Cách bảo quản sữa mẹ sau khi hút để đảm bảo an toàn cho bé khi sử dụng, mẹ cần ghi nhớ 4 nguyên tắc cơ bản: sử dụng dụng cụ sạch, lựa chọn nhiệt độ phù hợp, ghi nhãn ngày hút và tuân thủ thời gian sử dụng sau khi rã đông. Mỗi thao tác nhỏ đều góp phần giúp mẹ chủ động hơn trong việc chuẩn bị nguồn sữa cho bé, đồng thời hạn chế lãng phí lượng sữa quý giá đã dành thời gian hút và dự trữ.